Wieża Jas II zniknęła z krajobrazu Jastrzębia-Zdroju. 50 kg dynamitu w 800 otworach

W Jastrzębiu-Zdroju zakończyła się likwidacja ostatniego elementu infrastruktury po byłej KWK Jas-Mos. Wieża Jas II, która przez dekady górowała nad miastem, została wyburzona. Do rozbiórki użyto ponad 50 kg dynamitu, umieszczonego w ponad 800 otworach w konstrukcji.

Koniec epoki: 73 metry historii zniknęły w kilka sekund

Wieża Jas II miała blisko 73 metry wysokości. Powstała pod koniec lat 60. XX wieku jako część infrastruktury kopalni, która przez lata była sercem lokalnego przemysłu. Jej konstrukcja była mieszana – żelbetowe elementy podziemne, słupy i trzpień, a także stalowy trzon prowadniczy, który zlikwidowano wcześniej. Trzpień składał się z jednego poziomu podziemnego i 11 nadziemnych. Maszyna wyciągowa znajdowała się na wysokości prawie 60 metrów nad ziemią.

To nie pierwsza taka rozbiórka w tym rejonie. Wcześniej zlikwidowano już wieże JAS I (o wysokości ok. 42 metrów) oraz JAS IV. Teraz, po wyburzeniu Jas II, teren po kopalni jest w zasadzie gotowy do nowego zagospodarowania.

Od kopalni do terenów inwestycyjnych: co dalej z 48 hektarami?

Formalna likwidacja zakładu KWK Jas-Mos-Jastrzębie III nastąpi 30 czerwca 2025. Już teraz jednak Spółka Restrukturyzacji Kopalń (SRK) wraz z Jastrzębską Spółką Węglową (JSW) oferują inwestorom blisko 48 hektarów terenów pogórniczych. Łącznie grunty należące do SRK w tym rejonie to ponad 80 hektarów.

Lokalizacja jest atrakcyjna – teren znajduje się zaledwie 5 km od centrum Jastrzębia-Zdroju, a wjazd na autostradę A1 to około 2,5 km. To sprawia, że obszar może przyciągnąć przedsiębiorców szukających dogodnego położenia logistycznego.

Dlaczego wyburzenie było konieczne? Koszty renowacji przerosły możliwości

Decyzja o wyburzeniu wieży nie była przypadkowa. Jak przekazał prezydent Jastrzębia-Zdroju Michał Urgoł, koszty renowacji skipu wyniosłyby ponad 40 mln zł, co czyni przejęcie obiektu przez miasto nieopłacalnym. Dlatego zdecydowano się na rozbiórkę, która otwiera nowe możliwości dla całego obszaru.

Prezes SRK Jarosław Wieszołek podkreślił, że współpraca spółek Skarbu Państwa tworzy przestrzeń dla wielkoskalowych inwestycji i stanowi impuls dla regionu. Z kolei Michał Urgoł zaznaczył, że wyburzenie skipu odblokuje tereny inwestycyjne, które do tej pory były niedostępne.

Co zamiast kopalni? Plany miasta i analizy dla przyszłych przedsiębiorców

Miasto nie zostawia tych terenów samym sobie. Jak poinformował prezydent Urgoł, samorząd ma już koncepcję nowej drogi dojazdowej, która połączy tereny pogórnicze z Drogą Główną Południową. To kluczowy element, który ma ułatwić przyszłym inwestorom komunikację i transport.

Trwają również analizy prowadzone przez miasto wspólnie z SRK oraz Katowicką Specjalną Strefą Ekonomiczną (KSSE), dotyczące potencjalnych zagrożeń dla przyszłych przedsiębiorców. Chodzi o to, aby nowe firmy mogły bezpiecznie i bez niespodzianek rozpocząć działalność na tym terenie.

Historia, która ukształtowała miasto

Kopalnia Jastrzębie powstała w latach 50. XX wieku – budowę rozpoczęto w 1956 roku, a oficjalne otwarcie nastąpiło w 1962. Rok później, w 1963, połączono ją z kopalnią Moszczenica, której budowa ruszyła w 1957, a otwarcie miało miejsce w 1965 roku, w Barbórkę. Ponowne połączenie obu zakładów nastąpiło w 1994 roku, tworząc KWK Jas-Mos.

Likwidacja ruchu Moszczenica rozpoczęła się w 1999 roku, a ostatnia tona węgla została wydobyta 30 czerwca 2000. Zakład trafił do SRK w lutym 2001. Część zakładu SRK przejęła jesienią 2016 roku (około 1,6 tys. pracowników), a resztę w styczniu 2022 roku (ponad 2,1 tys. pracowników).

Co to oznacza dla mieszkańców?

Dla mieszkańców Jastrzębia-Zdroju wyburzenie wieży Jas II to symboliczny koniec pewnej epoki, ale też początek nowej. Tereny, które przez lata były zamknięte i niedostępne, wkrótce mogą stać się miejscem pracy i rozwoju. Nowe inwestycje to szansa na nowe miejsca pracy, wpływy do budżetu miasta i ożywienie gospodarcze całego regionu. To także szansa na uporządkowanie przestrzeni, która przez dekady kojarzyła się z przemysłem ciężkim.

Miasto, SRK i KSSE pracują nad tym, aby ten proces przebiegł sprawnie i z korzyścią dla wszystkich. Nowa droga dojazdowa, analizy zagrożeń i przygotowanie terenów pod inwestycje to konkretne kroki, które mają przyciągnąć przedsiębiorców i sprawić, że Jastrzębie-Zdrój będzie się rozwijać także po węglu.