Borynia: Miasto przejmuje zabytkową kapliczkę z 1870 roku. Będzie renowacja

Ponad 150-letnia neogotycka kapliczka w Boryni wkrótce zmieni właściciela. Rada Miasta Jastrzębie-Zdrój zgodziła się na nabycie nieruchomości przy ul. Józefa Bema, na której stoi ten cenny zabytek małej architektury sakralnej. To krok, który ma umożliwić gruntowną konserwację i przywrócenie obiektowi dawnego blasku.

Miasto przejmuje kapliczkę od prywatnej właścicielki

Jak wynika z uzasadnienia uchwały, dotychczasowa właścicielka wyraziła zgodę na zbycie nieruchomości na rzecz miasta. Dzięki temu samorząd będzie mógł bez przeszkód prowadzić przy kapliczce niezbędne prace konserwatorskie i stopniowo przywracać jej dawną świetność. To ważny sygnał dla mieszkańców, że lokalne władze dbają o dziedzictwo nawet tych najmniejszych, ale jakże istotnych elementów krajobrazu.

Prezydent Jastrzębia-Zdroju, Michał Urgoł, podkreśla znaczenie takich inicjatyw:

Zabytki to nie tylko okazałe budowle, ale także niewielkie obiekty, które od pokoleń wpisują się w krajobraz naszych sołectw i osiedli. Chcemy je chronić, bo są częścią historii Jastrzębia-Zdroju i świadectwem jego tożsamości.

Michał Urgoł, prezydent Jastrzębia-Zdroju

Co zostanie zachowane podczas renowacji?

Kapliczka w Boryni to przykład dawnej małej architektury sakralnej, która przetrwała w niemal niezmienionej formie od 1870 roku. Jej wartość historyczna i artystyczna została doceniona poprzez wpis do Gminnej Ewidencji Zabytków. Karta ewidencyjna precyzyjnie określa, które elementy obiektu podlegają szczególnej ochronie konserwatorskiej.

Podczas przyszłych prac zachowane mają zostać przede wszystkim:

• bryła kapliczki i kształt jej dachu,
• pierwotne rozmieszczenie oraz wielkość otworów okiennych i drzwiowych,
• historyczne podziały i detale drzwi,
• ceglana elewacja wraz z elementami architektonicznymi, takimi jak pilastry, gzymsy i obramienia otworów.

Dokument określa również możliwy zakres renowacji. Przewidziano między innymi oczyszczenie ceglanej elewacji z farby i przywrócenie jej naturalnej barwy. Kolorystyka obiektu ma zostać zmieniona zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi, co przywróci kapliczce historyczny wygląd.

Jastrzębie-Zdrój dba o swoje zabytki

Przejęcie kapliczki w Boryni to nie jedyna taka inicjatywa w mieście. W Gminnej Ewidencji Zabytków Jastrzębia-Zdroju znajduje się obecnie 46 krzyży, kapliczek i pomników. Aż 28 z nich jest już własnością miasta, co ułatwia prowadzenie prac konserwatorskich i bieżącą opiekę.

Do najstarszych obiektów w ewidencji należy figura św. Jana Nepomucena na cmentarzu w Bziu, pochodząca z XVIII wieku. Od 2010 roku miasto przeprowadziło prace konserwatorskie przy 27 obiektach – zarówno tych wpisanych do ewidencji, jak i tych, które formalnie do niej nie trafiły. Wśród nich znalazły się m.in. historyczna wanna z okresu uzdrowiskowego, rzeźby w kaplicy przy ul. Komuny Paryskiej oraz współczesny krzyż przy ul. Opolskiej.

Na ochronę i konserwację takich obiektów Wydział Architektury przeznaczył dotychczas ponad 760 tys. zł. To pokazuje, że miasto traktuje ochronę dziedzictwa jako stały element swojej polityki, a nie jednorazową akcję.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców?

Kapliczki i krzyże przydrożne to nie tylko zabytki – to żywe świadectwo historii i duchowości lokalnej społeczności. Przez pokolenia były miejscem modlitwy, spotkań i pamięci. Ich renowacja to nie tylko poprawa estetyki, ale przede wszystkim ochrona tożsamości Jastrzębia-Zdroju i jego okolic. Dla mieszkańców Boryni to także sygnał, że ich mała ojczyzna jest ważna i doceniana.

Co dalej z kapliczką?

Po sfinalizowaniu formalności związanych z przejęciem nieruchomości, miasto będzie mogło przystąpić do planowania i realizacji prac konserwatorskich. Zakres robót będzie musiał być zgodny z zaleceniami konserwatora zabytków, a sama renowacja – przeprowadzona z poszanowaniem historycznego charakteru obiektu. Mieszkańcy mogą spodziewać się, że kapliczka w Boryni odzyska swój dawny wygląd i będzie cieszyć oko przez kolejne dziesięciolecia.

Informacje przekazał Urząd Miasta Jastrzębie-Zdrój.