Premier Tusk: afera Orlenu, weta Prezydenta i walka o niższe ceny paliw

Afera Orlenu i strata 1,6 mld zł

Premier Donald Tusk odniósł się do publikacji dziennika Financial Times, który opisał jedną z najgłośniejszych afer związanych z działalnością spółki Orlen za czasów prezesury Daniela Obajtka. Według ujawnionych informacji koncern miał zostać narażony na stratę sięgającą 1,6 mld zł. Szef rządu nie krył oburzenia, podkreślając, że sprawa ma wymiar nie tylko finansowy, ale i systemowy, ponieważ łączy się z siecią powiązań sięgających najwyższych szczebli władzy poprzedniej ekipy. Zdaniem premiera całość tych zdarzeń układa się w bardzo niepokojący obraz, który wymaga pełnego wyjaśnienia.

Zgodnie z opisem transakcji, chodzi o nieudany zakup wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Firma wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy surowca, które w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane. Premier zwrócił uwagę, że mechanizm ten opierał się na działaniach dziwnych pośredników oraz przekazywaniu ogromnych pieniędzy bez realnych gwarancji uzyskania paliwa. Sprawa ta, jak podkreślił, pokazuje skalę zaniedbań i potencjalnych nadużyć, które przez lata mogły funkcjonować w strukturach spółki Skarbu Państwa.

„Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zapowiedział, że rozliczenie nieprawidłowości związanych z działalnością Orlenu za czasów poprzedniej władzy będzie konsekwentne i pełne. Podkreślił, że Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie, dlatego informacje o śledztwie i jego postępach będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej. Sprawa jest tym bardziej istotna, że dotyczy gigantycznych środków publicznych, które mogły zostać zmarnowane lub wyprowadzone w sposób budzący poważne wątpliwości prawne i etyczne.

Śledztwo i zarzuty dla podejrzanych

Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Jak poinformowano, część osób usłyszała już zarzuty, natomiast niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Premier zwrócił uwagę, że właśnie ta sytuacja może tłumaczyć nerwowe zachowania urzędników prezydenckich oraz polityków opozycji, którzy – jak stwierdził – boją się konsekwencji ujawnienia pełnej prawdy o aferze.

Zdaniem szefa rządu w sprawie Zondakrypto oraz afery paliwowej może chodzić o rozbudowaną sieć brudnych interesów, która przerosła zaangażowanych w nią ludzi. Premier podkreślił, że skala powiązań jest na tyle duża, iż trudno ją było kontrolować nawet tym, którzy początkowo czerpali z niej korzyści. To właśnie dlatego – jak zaznaczył – tak ważne jest konsekwentne wyjaśnianie każdego wątku i stawianie sprawców przed sądem, niezależnie od ich aktualnych funkcji i wpływów.

„Teraz rozumiem nerwowe zachowania urzędników Prezydenta i polityków opozycji. Dzisiaj łatwiej jest zrozumieć ich strach, bo wygląda na to, że w aferze Zondakrypto i tej paliwowej, możemy mieć do czynienia z siecią brudnych interesów, która ich przerosła”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Walka o podatek od nadzwyczajnych zysków i tańsze paliwa

Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Rozwiązanie to ma umożliwić finansowanie działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw. Premier zaapelował do Prezydenta Karola Nawrockiego, aby nie blokował ustawy i podpisał ją jak najszybciej, ponieważ – jak podkreślił – to nie obywatele powinni ponosić koszty kryzysu paliwowego wywołanego czynnikami zewnętrznymi.

„Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Pierwszy projekt ustawy został zablokowany przez Prezydenta, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier podkreślił, że nie ma już wątpliwości, iż ustawa powinna zostać przyjęta, ponieważ środki z podatku pozwolą po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Przypomniał, że Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej, co pokazuje, że sektor paliwowy stać na solidarny wkład w osłonę obywateli.

„Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych – nowe przepisy

Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Premier zaapelował o szybkie przyjęcie tych przepisów, podkreślając, że choć praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca, nie można ryzykować ludzkiego życia. Nowe regulacje mają być odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach oraz apele środowiska kolejowego.

Zgodnie z projektem kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo. Zmiany są także reakcją na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych.

„Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Co to oznacza dla mieszkańców Jastrzębia-Zdroju?

Dla mieszkańców Jastrzębia-Zdroju i całego regionu śląskiego zmiany te mają wymiar bardzo konkretny. Podatek od nadzwyczajnych zysków paliwowych może przełożyć się na niższe ceny na stacjach benzynowych w mieście i okolicach, co jest istotne zwłaszcza dla osób dojeżdżających codziennie do pracy w kopalniach, zakładach przemysłowych czy w Rybniku i Wodzisławiu Śląskim. W regionie, gdzie wielu mieszkańców prowadzi działalność gospodarczą i regularnie korzysta z samochodów, obniżka VAT i akcyzy na paliwa może realnie odciążyć domowe budżety.

Z kolei zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych dotyczy bezpieczeństwa na lokalnych trasach. W okolicach Jastrzębia-Zdroju i całego powiatu wodzisławskiego wciąż funkcjonuje wiele przejazdów kolejowych, z których część znajduje się na ruchliwych drogach dojazdowych do zakładów pracy. Automatyczna utrata prawa jazdy na trzy miesiące za wjazd przy czerwonym świetle może skutecznie zniechęcić do brawury, a tym samym zapobiec tragediom podobnym do tej w Sokolnikach Suchych. Dla lokalnych kierowców oznacza to większą odpowiedzialność, ale też realne zwiększenie bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu, w tym pieszych i rowerzystów.

Kluczowe liczby i fakty

• Strata Orlenu w jednej transakcji: 1,6 mld zł
• Zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
• Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł
• Zysk netto Orlenu rok wcześniej: niespełna 6 mld zł
• Projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków przyjęty po raz drugi przez rząd
• Automatyczna utrata prawa jazdy na 3 miesiące za wjazd na przejazd przy czerwonym świetle
• Katastrofa w Sokolnikach Suchych na Mazowszu – jedna osoba zginęła, wiele rannych