Rząd zapowiada koniec „saloników VIP” w publicznej ochronie zdrowia

Rząd chce uderzyć w nadużycia w publicznej ochronie zdrowia

Premier Donald Tusk zapowiedział, że rząd będzie bezwzględnie walczył z nadużyciami i patologiami w systemie publicznej ochrony zdrowia. Jak podkreślił, chodzi nie tylko o pojedyncze przypadki złej woli, ale także o słabości całego mechanizmu, który pozwala omijać zasady równego dostępu do świadczeń. Według szefa rządu nie będzie pobłażliwości dla praktyk uderzających w pacjentów, a osoby odpowiedzialne za takie działania mają liczyć się z konsekwencjami. W praktyce oznacza to zapowiedź porządkowania systemu, z którego korzystają miliony osób czekających na wizyty i zabiegi w publicznych placówkach.

Premier zaznaczył, że system ochrony zdrowia musi zostać zorganizowany tak, by nie dało się go wykorzystywać w sposób nieuczciwy. Szczególnie mocno wybrzmiał sprzeciw wobec sytuacji, w których dostęp do leczenia zależy od znajomości, nieformalnych układów albo dodatkowych przywilejów. W ocenie rządu takie mechanizmy nie powinny mieć miejsca w publicznej służbie zdrowia, bo uderzają w zwykłych pacjentów, którzy i tak mierzą się z długim oczekiwaniem na pomoc. Z tego powodu władze chcą usuwać rozwiązania określane jako tzw. „saloniki VIP”.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, premier

W przekazie rządu wyraźnie widać, że problem nie jest traktowany jako incydent ograniczony do jednej placówki, lecz jako kwestia systemowa. Taki ton wybrzmiał także w odniesieniu do nieprawidłowości ujawnionych w Szpitalu Południowym w Warszawie, które – zdaniem rządu – pokazują szersze zjawisko obecne w wielu polskich szpitalach. To ważne dla pacjentów, bo oznacza, że zapowiadane zmiany nie mają dotyczyć wyłącznie jednego miejsca, ale całego sposobu działania publicznej ochrony zdrowia. W tle jest więc nie tylko konkretna afera, lecz także pytanie o przejrzystość i uczciwość w dostępie do leczenia.

E-rejestracja ma uporządkować kolejki i ujawnić nieprawidłowości

Jednym z najważniejszych poleceń premiera jest przyspieszenie prac nad wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość zapisów na wizyty i ułatwić kontrolę tego, jak naprawdę wyglądają kolejki do lekarzy. Rząd liczy, że cyfrowy system ograniczy możliwość nieformalnego „przeskakiwania” innych pacjentów i pokaże, gdzie dochodzi do nieprawidłowości. Dla przeciętnego obywatela oznaczałoby to większą jasność co do terminu wizyty i mniejszą przestrzeń na układy poza oficjalnym obiegiem.

Premier wskazał też na inne zjawiska, które mają być usunięte z systemu, w tym funkcjonowanie tzw. „zeszytu” w szpitalach. Chodzi o praktyki, które pozwalają omijać obowiązujące kolejki poza formalnym systemem rejestracji. Według szefa rządu takie rozwiązania są nie do pogodzenia z zasadą równego traktowania pacjentów i muszą zostać uszczelnione przez państwo. W praktyce każda niejawna lista czy „rezerwacja” poza oficjalnym systemem może oznaczać, że ktoś czeka dłużej tylko dlatego, że nie ma odpowiednich kontaktów.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, premier

Rząd podkreśla, że porządkowanie systemu ma służyć zarówno pacjentom, jak i większości uczciwie pracujących lekarzy, pielęgniarek oraz pozostałych pracowników medycznych. W tym ujęciu e-rejestracja nie jest tylko techniczną zmianą informatyczną, ale narzędziem do odbudowy zaufania do publicznej ochrony zdrowia. Dla osób korzystających z poradni i szpitali może to oznaczać mniej chaosu, więcej kontroli i łatwiejsze wykrywanie sytuacji, w których ktoś omija kolejkę kosztem innych chorych. Władze chcą więc nie tylko karać nadużycia, ale także ograniczyć warunki, w których w ogóle mogą powstawać.

„Lekarze milionerzy” i dodatkowe zarobki pod lupą państwa

Premier odniósł się również do zjawiska, które określił jako działalność tzw. „lekarzy milionerów”. Według rządu chodzi o osoby wykorzystujące system ochrony zdrowia w sposób, który pozwala im osiągać bardzo wysokie dochody kosztem publicznych pieniędzy. Szef rządu zwrócił też uwagę na tzw. „lekarzy z walizkami”, którzy realizują drogie procedury w wielu placówkach, ale nie zajmują się pacjentem w sposób odpowiadający misji publicznej ochrony zdrowia. Tego typu praktyki – jak podkreślono – mają zostać ukrócone.

Władze chcą także przyjrzeć się zarobkom medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia. Premier poprosił, by odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków. Celem nie jest, jak zaznaczono, podważenie pracy personelu medycznego, ale zwiększenie przejrzystości i uporządkowanie systemu wynagrodzeń. Dla pacjentów ważne jest to dlatego, że publiczne pieniądze mają służyć leczeniu, a nie tworzeniu niekontrolowanych źródeł dochodu.

„Wiemy, że istnieje zjawisko tzw. „lekarzy z walizkami”, którzy realizują drogie procedury w wielu placówkach, generując bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmują się pacjentem. To zjawisko musi być ukrócone”

Donald Tusk, premier

Premier zaapelował jednocześnie do środowiska lekarskiego o współpracę przy porządkowaniu systemu. W jego ocenie potrzebna jest pomoc reprezentacji medycznej, a nie spór, bo naprawa ma służyć zarówno pacjentom, jak i samym lekarzom. Rząd chce więc wykorzystać wsparcie środowiska do stworzenia czytelnych zasad, które ograniczą konflikty interesów i utrudnią nadużycia. To ważny sygnał w sytuacji, gdy publiczna służba zdrowia od lat mierzy się z zarzutami o nierówności i zbyt małą przejrzystość.

Szerszy kontekst polityczny: zdrowie i bezpieczeństwo państwa

W wystąpieniu premiera pojawił się także wątek polityki bezpieczeństwa, związany z przygotowaniami Polski do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Donald Tusk poinformował, że prosił Władysława Kosiniaka-Kamysza, współpracującego z Radosławem Sikorskim, o bardzo precyzyjne informowanie o stanowisku rządu Prezydenta, który zgodnie z wieloletnią tradycją reprezentuje Polskę na szczytach NATO. Ten wątek pokazuje, że rząd chce utrzymać spójność przekazu zarówno w sprawach wewnętrznych, jak i międzynarodowych. Dla obywateli oznacza to, że kwestie zdrowia i bezpieczeństwa są dziś prowadzone równolegle jako dwa kluczowe obszary działania państwa.

Szef rządu ocenił też, że szczyt NATO w Ankarze będzie de facto kończył etap, w którym Europa – w tym Polska – bierze większą odpowiedzialność za własną obronność. Chodzi zwłaszcza o finansowanie i gotowość militarną w obszarze broni konwencjonalnej. W tym kontekście Polska została wskazana jako przykład dla całego NATO, jeśli chodzi o podejście do bezpieczeństwa i wydatków obronnych. Zestawienie tych tematów w jednym wystąpieniu pokazuje, że rząd chce jednocześnie porządkować sprawy codzienne, takie jak kolejki do lekarzy, i wzmacniać pozycję państwa w polityce międzynarodowej.

Całość zapowiedzi sprowadza się do jednego przesłania: publiczne instytucje mają działać według jasnych zasad, bez przywilejów dla wybranych i bez ukrytych reguł dostępu. Dla mieszkańców oznacza to potencjalnie bardziej przejrzyste zapisy do lekarza, większą kontrolę nad kolejkami i większą odpowiedzialność za wydatkowanie publicznych środków. Jeśli zapowiedzi zostaną zrealizowane, zmiany odczują nie tylko pacjenci, ale także personel medyczny funkcjonujący w bardziej uporządkowanym systemie. Władze zapowiadają teraz przygotowanie konkretnych rekomendacji przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ.

• Przyspieszenie wdrożenia e-rejestracji w publicznej ochronie zdrowia.
• Likwidacja tzw. „saloników VIP” i innych praktyk dających nierówny dostęp do świadczeń.
• Uszczelnienie kolejek, w tym ograniczenie nieformalnych zapisów określanych jako „zeszyt”.
• Kontrola zjawiska tzw. „lekarzy milionerów” i „lekarzy z walizkami”.
• Wgląd odpowiedniej instytucji w Ministerstwie Zdrowia w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków.
• Przygotowanie przez Minister Zdrowia i prezesa NFZ klarownych rekomendacji systemowych.